Hurmatli tumanimiz aholisi, qadrli pedagoglar, aziz ota-onalar!
Barchamizga maʼlumki, erta nikoh va erta tugʼruq jamiyat hayotining eng ogʼriqli muammolaridan biri hisoblanadi. Erta turmush qurish oila mustahkamligiga salbiy taʼsir koʼrsatib, bir qator yana boshqa muammolarni ham paydo qiladi. Shu bois, bugungi kunning eng oʼtkir muammosi boʼlib qolayotgan erta turmush va erta tugʼruqni oldini olishda quyidagilarga eʼtibor berish maqsadida murojaat qilmoqchiman!
Eng avvalo, tumanimizdagi barcha maktablarning maʼmuriyati tomonidan oʼquvchilarga reproduktiv salomatlik, jinsiy tarbiya, oila madaniyati boʼyicha toʼgʼri, yoshga mos va ilmiy asoslangan maʼlumotlar berilishi kerak. Bunda, biologiya, gigiena va tarbiya darslarida sogʼlom turmush tarzi haqida qoʼshimcha maʼruzalar oʼtkazish lozim.
Shuningdek, homiladorlik, jismoniy va ruhiy salomatlik, jinsiy tarbiya mavzularini yoshlarga tushunarli va ochiq yoʼl bilan yetkazish kerak.
“Sogʼlom qiz – sogʼlom jamiyat”, “Erta nikohning oqibatlari” mavzusida davra suhbatlari va treninglarni shifokorlar va psixologlar ishtirokida tashkil etish oʼz samarasini beradi.
Oʼquvchilarga “yoʼq” deyishni oʼrganish, oʼz tanasini hurmat qilish, oʼz chegaralarini bilish, bosim va manipulyatsiyalarga qarshi turish kabi hayotiy koʼnikmalarni oʼrgatish muhimdir.
Erta nikoh va erta turmushni oldini olish uchun barcha umumtaʼlim maktablarida ota-onalar bilan ishlashga alohida eʼtibor qaratish shart. Chunki, koʼplab erta tugʼruq holatlari ota-ona bilan ishonchli suhbat yoʼqligidan kelib chiqadi. Ota-onalar farzandlariga bu mavzularda toʼgʼri, sodda qilib tushuntirib berishi, savollaridan qochmasligi kerak.
Ota-onalar bilan hamkorlikda ularga oilada mehr va hurmat muhitini yaratish orqali oʼsmirning emotsional barqarorligini mustahkamlash zaruratini tushuntirish talab etiladi.
Shu bilan birgalikda ota-onalar uchun psixologik treninglar va maslahatlar oʼtkazishda farzandiga “oila bu masʼuliyat” degan qadriyatni erta yoshdan singdirishi ahamiyatini hayotiy misollar yordamida ochib berish kerak.
Erta nikoh va erta turmushni oldini olish maqsadida maktablarga psixolog va maslahatchilarni jalb qilish talab etiladi. Negaki, koʼp hollarda oʼsmir qizlar erta romantik munosabatlarga oʼzini qadrsiz his qilganidan, eʼtibor izlaganidan kirishadi. Shuning uchun oʼquvchilarda oʼzini qadrlashni oshirish boʼyicha mashgʼulotlar oʼtkazish kerak boʼladi.
Oʼsmirlar hissiyotlarini toʼgʼri ifoda etish, hissiy intellektni rivojlantirish, stressni boshqarish, oʼz fikrini ifoda etish koʼnikmalarini oʼrganishlari zarur. Bu ularni hissiy impulьsiv xatolardan saqlaydi.
Eng asosiysi, qiz va oʼgʼil bolalar oʼrtasida sogʼlom muloqot madaniyatini oʼrgatishga barcha maktab pedagoglari masʼuliyatni chuqur anglashi kerak.
Yana bir muhim jihat! Аyni paytda yoshlar internetdan foydalanayotganligini hisobga olgan holda ularga axborotni tanlash madaniyatini oʼrgatish juda muhim.
Maktablarda tibbiy xodimlar ishtirokida sogʼlom turmush tarzi boʼyicha maʼruzalar oʼtkazishni kuchaytirish eng muhim vazifalardan biri boʼlib qolmoqda.
Shuningdek, maktablarda masʼul xodimlar faol boʼlib, oʼtkazilayotgan tibbiy koʼriklarning sifatini oshirib borish va muammo paydo boʼlganda tibbiy yordam olishni har tomonlama nazorat qilish zarur.
Qolaversa, maktab maʼmuriyati erta nikoh va erta tugʼruq holatlarining salbiy jihatlarini aks ettiruvchi video roliklar tayyorlash va ommaviy axborot vositalari, ijtimoiy tarmoqlar orqali yoritishni muntazam yoʼlga qoʼyishi kutilgan natijani berishi shubhasiz.
Qadrli tumandoshlar!
Har birimiz farzandlarimizning baxtu saodatli boʼlishini istaymiz. Mana shu orzu-istaklarimizga erta nikoh, erta tugʼruq muammosi eng katta toʼsiq hisoblanadi.
Keling, azizlar, bu oʼta jiddiy masalaga masʼuliyat bilan yondashaylik. Toki, bu illat jondan aziz farzandlarimiz hayotiga, baxtiga soya solmasin!